Chuẩn năng lực nghề nghiệp Cử nhân Kỹ thuật Phục hồi chức năng

Ngày 26/12/2024, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 3928/QĐ-BYT, chính thức phê duyệt "Chuẩn năng lực nghề nghiệp của Cử nhân Kỹ thuật Phục hồi chức năng". Đây là bước tiến quan trọng nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong lĩnh vực phục hồi chức năng (PHCN)– một chuyên ngành ngày càng khẳng định vai trò thiết yếu trong hệ thống chăm sóc sức khỏe hiện đại.​

I. Thực trạng nguồn nhân lực phục hồi chức năng tại Việt Nam

Hiện nay, Việt Nam đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng nhân lực trong lĩnh vực phục hồi chức năng (PHCN). Theo thống kê, cả nước chỉ có khoảng 0,25 nhân viên PHCN trên 10.000 dân - thấp hơn nhiều so với mức khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) là từ 0,5 đến 1 nhân viên trên 10.000 dân. ​Trong khi đó, nhu cầu về dịch vụ PHCN đang không ngừng tăng cao do già hóa dân số nhanh, tỷ lệ mắc bệnh mạn tính ngày càng lớn và hậu quả lâu dài của các chấn thương, bệnh lý khác. WHO ước tính năm 2022, có khoảng 30% người dân Việt Nam, tương đương hơn 30 triệu người, có nhu cầu phục hồi chức năng. Rõ ràng, việc tăng cường đào tạo và phát triển đội ngũ nhân lực PHCN là nhiệm vụ cấp thiết và cấp bách để đảm bảo chất lượng và khả năng tiếp cận dịch vụ cho người dân trên toàn quốc.  

II. Vai trò của chuẩn năng lực trong đào tạo và phát triển nhân lực

Trước nhu cầu ngày càng lớn của xã hội, việc thiết lập một bộ chuẩn năng lực nghề nghiệp giúp định hướng rõ ràng cho quá trình đào tạo, hành nghề và quản lý nhân lực ngành PHCN. Bộ chuẩn là cơ sở để các trường đại học xây dựng chương trình đào tạo bài bản, lấy người học làm trung tâm và gắn liền với thực tiễn. Chuẩn năng lực bảo đảm sinh viên được trang bị đầy đủ kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp và thái độ đúng đắn. Sau tốt nghiệp, họ có thể nhanh chóng hoà nhập môi trường làm việc thực tế, cung cấp dịch vụ hiệu quả và chất lượng cao. Ngoài ra, bộ chuẩn còn đóng vai trò quan trọng trong kiểm định chất lượng, cấp chứng chỉ hành nghề và tạo thuận lợi cho việc công nhận văn bằng, dịch chuyển lao động trong khu vực và quốc tế.

Giảng dạy thực hành cho cử nhân kỹ thuật PHCN tại Trường Đại học Y tế công cộng với chương trình định hướng đúng chuẩn năng lực và mang tính thực tiễn cao

III. Cấu trúc của chuẩn năng lực nghề nghiệp

Theo Quyết định 3928/QĐ-BYT, chuẩn năng lực nghề nghiệp Cử nhân Kỹ thuật PHCN bao gồm 7 lĩnh vực chính, với tổng cộng 26 tiêu chuẩn và 111 tiêu chí. Cụ thể:​ Năng lực thực hành chuyên môn (áp dụng cho các chuyên ngành Vật lý trị liệu, Hoạt động trị liệu, Ngôn ngữ trị liệu); Năng lực thực hành theo pháp luật và đạo đức nghề nghiệp; Năng lực giao tiếp; Năng lực hợp tác; Năng lực học tập suốt đời và phát triển chuyên môn; Năng lực đào tạo; Năng lực quản lý và lãnh đạo.​ Cấu trúc này bảo đảm sự phát triển toàn diện cho người hành nghề PHCN, không chỉ về mặt chuyên môn mà còn về đạo đức, khả năng hợp tác liên ngành và khả năng đổi mới, tư duy lãnh đạo trong môi trường y tế hiện đại.​

Buổi seminar về Hoạt động trị liệu trong khuôn khổ hợp tác giữa Trường ĐH Y tế công cộng và ĐH Kansai (Nhật Bản) nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển chuyên môn, phát triển chương trình đào tạo.

IV. Kỳ vọng và triển vọng

Việc triển khai chuẩn năng lực được kỳ vọng sẽ góp phần quan trọng trong việc thực hiện thành công Chương trình phát triển hệ thống phục hồi chức năng giai đoạn 2023–2030, tầm nhìn đến 2050 (Quyết định số 569/QĐ-TTg). Trong chương trình này, phát triển nguồn nhân lực là một trong nhiệm vụ then chốt để mở rộng và nâng cao chất lượng dịch vụ PHCN. Đặc biệt, khi các dịch vụ PHCN được triển khai rộng rãi đến tuyến y tế cơ sở và cộng đồng, chuẩn năng lực sẽ là căn cứ quan trọng để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và chuyên nghiệp trên toàn quốc.​

Chuẩn năng lực nghề nghiệp của Cử nhân Kỹ thuật Phục hồi chức năng là minh chứng cho quyết tâm đổi mới toàn diện công tác đào tạo nhân lực ngành y tế, hướng đến hệ thống chăm sóc sức khỏe bền vững, hiện đại và hội nhập quốc tế.